استاد مرحوم عبدالله عباسی

خلاصه سرگذشت

استاد انگشترسازی مرحوم عبدالله عباسی

آدرس: قم، پاساژ الغدیر، طبقه سوم، انگشترسازی عبد

استاد عبدالله عباسی متولد سال 1357، در شهر قم است. وی از حدود هشت سال پیش وارد حرفه‌ی انگشترسازی گشت و درگذر این سال‌ها به مرحله‌ی استادکاری رسید. در این راستا او می‌گوید: «یادم است که سال 1390، یک روز برای سایز کردن انگشترم به استاد کیامهر که از رفقای قدیمی بود مراجعه کردم. پیش ایشان بحث رکاب‌سازی شد. ایشان گفتند می‌خواهی این کار را یاد بگیری؟ من از ایشان پرسیدم که می‌توانم؟ استاد کیامهر پاسخ دادند که بله. من هم در حدود 20 روز پیش ایشان برای کارآموزی رفتم و اصول اولیه‌ی کار را در همان بیست روز آموختم و کارم را در این زمینه شروع کردم». استاد عباسی می‌گویند انگشترسازی سبک­های گوناگونی دارد و هر استادکاری در یکی از این سبک­ها است که کارش اوج می­گیرد و به آن شناخته می­شود. یکی از اساتید در ارّه­کاری توانمند است، دیگری در شیارزنی. یک نفر کار شبکه­ای عالی می­سازد دیگری در کار صفوی استاد است. استاد عباسی ظرفیت قم را ازنظر صنایع دستی نقره بسیار بالا ارزیابی می­کنند: «قم ازنظر تعداد سازندگان زیورآلات سنتی نقره بی­نظیر است. در اکثر جاهای دنیا این زیورآلات به صورت ریخته­گری، لیزری­ یا با دستگاه­های پیشرفته انجام می­شود. در مشهد، تهران و زنجان نیز کارها بیشتر کارهای سیلندری و سری­کاری است.

سخنان برگزیده:

  • اغلب کسانی که وارد این حرفه می‌شوند ابتدا درآمدی از جایی دیگر دارند. آنان که درآمدی ندارند معمولاً زود خسته می‌شوند از این کار.
  • نباید دانش این کار را انحصاری کرد. باید ترویج کرد. من به دو صورت سعی کردم دانش نقره سازی را منتقل کنم. صورت اول آموزش مقطعی است. صورت دیگر آموزش کامل است.
  • انسان نباید در هیچ شرایطی از آموختن دست بکشد و همواره سعی کند تا چیزی جدید بیاموزد.
  • بازار بالا و پایین بسیاری دارد و بدون استقامت نمی توان به راه ادامه داد. نباید دلزده شد.

امام حسن مجتبی علیه‌السلام:

 اتَّقُوا اللَّهَ عِبَادَ اللَّهِ وَ جِدُّوا فِي الطَّلَبِ وَ تُجَاهَ الْهَرَبِ وَ بَادِرُوا الْعَمَلَ قَبْلَ مُقَطَّعَاتِ النَّقِمَاتِ وَ هَاذِمِ اللَّذَّات

ای بندگان خدا! تقوا پیشه کرده و برای رسیدن به خواسته‌ها تلاش کنید و از کارهای ناروا بگریزید

و قبل از آنکه ناگواری‌ها به شما روی آورند و نابودکننده لذات (مرگ) فرا رسد،

به کار (های نیک) مبادرت ورزید

تحف العقول ص 236 – بحارالانوار (ط – بیروت) ج 75، ص 109

از عشق انگشتر

استاد عبدالله عباسی متولد سال 1357، در شهر قم است. وی از حدود هشت سال پیش وارد حرفه‌ی انگشترسازی گشت و در گذر این سال‌ها به مرحله‌ی استادکاری رسید. ایشان ابتدا در حرفه‌ی دیگری مشغول به کار بودند اما همیشه در طول زندگیشان به انگشتر و زیورآلات نقره علاقمند بود. عشقی که سرانجام کار خود را کرد و ایشان را وارد حرفه‌ی نقره‌سازی کرد. «یادم است که سال 1390، یک روز برای سایز کردن انگشترم به استاد کیامهر که از رفقای قدیمی بود مراجعه کردم. پیش ایشان بحث رکاب‌سازی شد. ایشان گفتند می‌خواهی این کار را یاد بگیری؟ من از ایشان پرسیدم که می‌توانم؟ استاد کیامهر پاسخ دادند که بله. من هم در حدود 20 روز پیش ایشان برای کارآموزی رفتم و اصول اولیه‌ی کار را در همان بیست روز آموختم و کارم را در این زمینه شروع کردم. وقتی بعد از بیست روز رکابم را پیش استاد کیامهر بردم از من پرسیدند کارم را پیش چه کسی برده­ام؟ گفتم صفر تا صدش را خودم انجام داده­ام. ایشان گفتند غیرممکن است. ولی با عشق و علاقه­ای که من داشتم این کار ممکن شد»؛ اما انگشترسازی مانند هر شغل دیگری در ابتدای خود مشکلات فراوانی دارد و برای به ثمر نشستن نیازمند صبر و تحمل است: «اوایل کار به آسانی نمی‌توانید پول دربیاورید. چون بازار فروش ندارید و کیفیت کارتان نیز پایین است. اغلب کسانی که وارد این حرفه می‌شوند ابتدا درآمدی از جایی دیگر دارند. آنان که درآمدی ندارند معمولاً زود خسته می‌شوند از این کار. من خسته نشدم از این کار. درآمدی نداشتم از جای دیگر، بنابراین مجبور شدم باکارهای دیگری جبران کنم. خرده‌کاری می‌کردم در بازار؛ مثلاً برای همکاران ریخته‌گری می‌کردم. اوایل سخت بود. زیاد کار می­­کردم ولی درآمد اندکی داشتم. گاهی حتی یادم می­رفت که ناهار نخورده­ام و از شدت ضعف متوجه این موضوع می­شدم؛ اما به تدریج کارم رونق گرفت».

رکاب شیرازی

همانطور که استاد عباسی می‌گویند انگشترسازی سبک­ های گوناگونی دارد و هر استادکاری در یکی از این سبک ­ها است که کارش اوج می ­گیرد و به آن شناخته می­ شود. یکی از اساتید در ارّه ­کاری توانمند است، دیگری در شیارزنی. یک نفر کار شبکه­ ای عالی می ­سازد دیگری در کار صفوی استاد است: «خود من کارم را بیشتر در زمینه­ ی جوشکاری و انگشتر شیرازی متمرکز کرده­ ام. هم از اول به این سبک علاقه داشتم و هم آن اوایل به دلایل مالی وقت آن را نداشتم سراغ ارّه ­کاری بروم. همین موارد باعث شد کار من به سمت شیرازی برود و در این زمینه موفق بشوم».

زکات علم، آموزش آن است

سال­ها پیش شهر قم در عرصه ­ی آموزش نقره­ سازی بسیار ضعیف بود. دلیل این ضعف این باور غلط بود که آموزش حرفه باعث زیادشدن دست در بازار می­ شود؛ اما امروزه این مشکل تا حد زیادی حل شده است و تمام استادکاران قم تأکید زیادی بر مسئله ­ی آموزش دارند. استاد عبدالله عباسی نیز در زمره ­ی کسانی است که زکات علم را آموزش آن می­ دانند: «واقعاً نباید دانش این کار را انحصاری کرد. باید ترویج کرد. من به دو صورت سعی کردم دانش نقره­ سازی را منتقل کنم. صورت اول آموزش مقطعی است. جوانانی که سازنده هستند ممکن است بعضی از فنون را مانند قالب ­گیری و سوهان ­کاری بلد نباشند. می ­آیند و می ­پرسند و ما هم مواردی را که بدانیم به آن­ها آموزش می­دهیم. صورت دیگر آموزش ما، آموزش کامل است که در این زمینه تاکنون 15 نفر را در کارگاه و بیرون از کارگاه آموزش داده ­ام. ازنظر شیوه ­ی آموزش هم من دوست دارم کار را بر اساس رفاقت آموزش دهم نه رابطه­ ی استاد و شاگردی. به این شیوه کار راحت­ تر می­ گذرد و افراد بهتر آموزش می­ بینند. خوشبختانه کارآموزان ما هم کسب­ وکاری راه ­اندازی کردند برای خودشان. ازجمله برادر خود بنده. یکی دیگر از شاگردان نیز در عراق مشغول به کارشده است. چند نفر هم در کارگاه خود بنده مشغول به کار هستند همسرم نیز در خانه به همین کار مشغول است. خوشبختانه از طریق همین کسب‌وکاری که راه ­اندازی کردم هفت نفر به طور مستقیم مشغول کسب درآمدیم».

استاد مرحوم عبدالله عباسی ساخت انگشتر

قم بزرگترین ظرفیت صنایع دستی نقره

استاد عباسی ظرفیت قم را ازنظر صنایع دستی نقره بسیار بالا ارزیابی می­ کنند: «قم ازنظر تعداد سازندگان زیورآلات سنتی نقره بی­نظیر است. در اکثر جاهای دنیا این زیورآلات به صورت ریخته­ گری، لیزری­ یا با دستگاه ­های پیشرفته انجام می­ شود. در مشهد، تهران و زنجان نیز کارها بیشتر کارهای سیلندری و سری­کاری است. البته سازندگان دست وجود دارد ولی در هیچکدام از این شهرها تعداد سازندگان سنتی به بیش از دویست نفر نمی­ رسد اما در قم بالغ بر 700 نفر مشغول به کارند. شصت درصد این سازندگان نقره ­ی خام شان را از ما تهیه می­کنند به همین علت این تعداد افراد را داریم. این ظرفیت عظیمی است؛ اما متأسفانه این بازار، موانع متعددی در پیش­روی خود دارد. اولین مشکل بازار فروش است. کار ما دچار دلالی شده است. انگشتری که یک سازنده با هزار زحمت می­ سازد، دلال می­خرد و سه برابر قیمت می­ فروشد تنها به این خاطر که او بازار فروش دارد و زمان آن را دارد که محصولات ما را به شهرهای دیگر کشور ببرد. ما بازارچه­ ی خاص خودمان را نداریم. مجبوریم محصولاتمان را به دلال­ ها بفروشیم. سازندگان تبلیغ اینترنتی می ­کنند و فروش تکی هم دارند اما عمده‌فروش ما از طریق دلال­ ها است که آسیب­ های زیادی به وجود می­ آورند؛ اما آسیب بعدی گرانی مواد اولیه است. ابزارآلات ما و خود نقره طی دو سال اخیر بعضاً ده­ ها برابر شده ­اند. چهار سال پیش در یکی از جلسات بنده پیشنهاد دادم که تعاونی و انجمنی برای صنف خودمان تأسیس کنیم. اگر انجمن داشته باشیم می­ توانیم از هم حمایت کنیم و مواد اولیه را باقیمت پایین­تر به یکدیگر برسانیم. انجمن را تأسیس کردیم. بنده دبیر انجمن بودم تا اینکه به علت درمان بیماری سرطان مجبور شدم این کار را رها کنم. ولی خوشبختانه فعالیت ­هایی در حال انجام است تا کار را برای سازندگان کم کند و زمینه ­ی توسعه را فراهم آورد. ما برنامه ­ی صادرات به کشورهای اسلامی هم داریم. با شرکتی صحبت کرده ­ایم که محصولات ما را تبلیغ کند تا زمینه صادرات فراهم شود. البته هنوز این کار به نتیجه نرسیده است. ازجمله پیشنهادات دیگرمان که اکثر سازندگان با آن موافقند به وجود آمدن بازارچه ­ای دائمی است که اکثریت سازندگان در آنجا جمع شوند و مشتریان برای خرید به آنجا رجوع کنند. هر سازنده در 6 متر جا می‌تواند فعالیت کند. اگر چنین فضا و زیرساختی در اختیار ما قرار بگیرد تمام این 700 سازنده می ­توانیم با هم کارهای بزرگی انجام دهیم». قم علی­رغم ظرفیت فراوانش بازار فروش محدودی دارد. اگر بازار فروش به وسیله ­ی تبلیغات فراهم شود می­توان امید داشت که استادکارانی چون آقای عباسی و همچنین کارآموزان جوانی که به‌تازگی وارد این رشته می­ شوند نام قم را به سراسر دنیا بشناسانند. بدون بازارهای فروش کار اساتید باتجربه از رونق می­ افتد و جوانان بسیاری نیز که در سال‌های اخیر وارد این حرفه شده ­اند از این کار دلزده می­ شوند. حمایت مسئولین به همراه استقامت جوانان می­توان چراغ راه آینده را پرفروغ سازد.

انگشتر مرحوم استاد عبدالله عباسی

میاسای زآموختن یک زمان

آقای عبدالله عباسی باوجود مشغله ­های بسیاری و حتی درگیری با بیماری سرطان در سال‌های اخیر، هیچگاه از آموختن دست نکشیده است و گواهینامه­ های مختلف آموزشی را از سازمان فنی­ وحرفه ­ای و صنایع دستی دریافت کرده است. ایشان طی این سال ­ها در دو دوره­ ی استاندارد کارگاه­ ها و همچنین دوره­ های جواهرسازی و فروشندگی حرفه­ ای شرکت کرده­ اند.

استقامت؛ راز موفقیت

استاد عباسی به جوانان توصیه می ­کنند اگر می­خواهند وارد این کار شوند باید بدانند که استقامت زیادی می­ طلبد. بازار بالا و پایین بسیاری دارد و بدون استقامت نمی­ توان به راه ادامه داد. نباید دلزده شد: «یک بار من با فردی قرارداد بستم برای تعداد انگشتر. بعد از ساخت دوسوم انگشترها قیمت نقره از 1800 تومان به 3500 تومان رسید. من برای اینکه به قولم عمل کنم مجبور شدم نه‌تنها اجرت نگیرم بلکه پولی هم از جیب بگذارم. چنین اتفاقاتی می ­افتد ولی باید استقامت کرد».