زندگینامه استاد محمدجواد زنگی

استاد محمدجواد زنگی استاد پیشکسوت انگشترسازی قم

آدرس: قم، پاساژ الغدیر، طبقه سوم، انگشترسازی زنگی

خلاصه سرگذشت

استاد محمدجواد زنگی، از سازندگان قدیمی زیورآلات نقره، متولد 1340 در محله‌ی الوندیه‌ی قم است. وی فرزند بزرگ خانواده‌ای است که هر سه پسر آن، نام‌هایی شناخته شده‌ در حرفه‌ی نقره‌ی قم هستند. او می‌گوید: «خوش‌قولی، نقره‌ی عیار بالا، نگین اصلی، کار تمیز و ضمانت محصول برای من بسیار مهم است. انگشتر باید محکم و جان‌دار باشد. کار ضعیف به دل من نمی‌چسبد و تولید نمی‌کنم. مشتری می‌خواهد سی سال انگشتر را استفاده کند باید چنان کار محکمی ساخت که هیچ آسیبی به خود انگشتر و نگین آن وارد نشود. همواره سعی کرده‌ام این موارد را رعایت کنم». وی همچنین پیشنهاد می‌دهد تا بهتر است برای سازندگان زیورآلات نقره‌ جایی در نزدیکی حرم در نظر گرفته شود تا همه‌‌ی مشتریان آنجا را بشناسند و برای خرید نقره آنجا بروند و مستقیماً فرایند تولید را ببینند.

سخنان برگزیده:

  • من باخدا عهد کرده بودم اگر این کار را بیاموزم به هرکسی که از در مغازه‌ام داخل شود کمک کنم، حتی اگر دشمنم باشد
  • به قول قدیمی‌ها اگر تمام بازار سوزن فروش شوند خدا برای همه‌ی آن‌ها مشتری می‌فرستد.
  • کیفیت هر برندی را از استاندارهایش می‌توان شناخت.
  • بازار از کار درجه‌یک اشباع نمی‌شود

امیرالمومنان علیه‌السلام:

اقْصِرْ هِمَّتَكَ عَلَى مَا يَلْزَمُكَ وَ لَا تَخُضْ فِيمَا لَا يَعْنِيك

همت خود را صرف چیزهایی کن که به آن نیاز داری و آنچه به کارت نمی‌آید پی گیری مکن

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 477، ح 10936

برکت نقره

استاد محمدجواد زنگی، از سازندگان قدیمی زیورآلات نقره، متولد 1340 در محله‌ی الوندیه‌ی قم است. وی فرزند بزرگ خانواده‌ای است که هر سه پسر آن، نام‌هایی شناخته شده‌ در حرفه‌ی نقره‌ی قم هستند. ایشان از ابتدای جوانی تا امروز به صورت پیوسته با زیورآلات سروکار داشته است. 25 سال می‌شود که کارشان سازندگی نقره است اما همانطور که خودشان می‌گویند: «پیش از آن هم هفت سال در تهران به صورت سازنده و توزیع‌کننده‌ی جواهرات فعالیت می‌کردم». هنگامی که از ایشان پرسیدیم چطور از طلاسازی به سمت نقره آمدید برای ما توضیح دادند که: «طلاسازی هنر گران‌قیمتی است. سرمایه‌ی اولیه‌ی زیادی می‌خواهد. آن زمان وضعیت مالی مناسبی نداشتم. مقداری از طلایم را کسی کلاهبرداری کرده بود. به زیر صفر رسیده بودم. باید از جایی دیگر شروع می‌کردم. آن زمان احساس کردم نقره‌سازی به من نزدیک است و کار خوب و بابرکتی است؛ و همین‌طور هم بود؛ زیرا به تدریج به برکت نقره وضعیتم بهتر شد».

هنرمندان. محمدجواد زنگی 2

پیشرفت‌های بازار

وقتی از آقای زنگی درباره‌ی تفاوت‌های بازار قدیم و جدید می‌پرسیم به ما می‌گوید: «مثلاً هنگامی که من وارد این حرفه شدم مشکل این بود که آشنایی کاملی با این حرفه نداشتم و نیاز داشتم کسی در کنارم باشد که در صورت لزوم کمک فکری و کاری دهد. باید یادی کنم از یکی از سازندگان مشهور قدیم به نام مجتبی شیرازی که آمدند و از من حمایت کردند و روز اول من را دلداری دادند و گفتند این کار بابرکتی است اما کس دیگری از من حمایت نکرد. حتی یک نصف قالب برنجی می‌خواستم کسی در اختیار من نگذاشت. به خاطر همین موضوع خودم را مدیون آقای شیرازی می‌دانم؛ اما الان اوضاع تغییر کرده است. رفتار استادکارها دگرگون شده است. خود من از کسانی که کمک بخواهند حمایت می‌کنم اما آن زمان اینگونه نبود. من باخدا عهد کرده بودم اگر این کار را بیاموزم به هرکسی که از در مغازه‌ام داخل شود کمک کنم، حتی اگر دشمنم باشد. به همین دلیل بسیاری از همکاران از من دلخور شدند. می‌گفتند چرا سازنده زیاد می‌کنی؛ اما روزی دست خدا است. به قول قدیمی‌ها اگر تمام بازار سوزن فروش شوند خدا برای همه‌ی آن‌ها مشتری می‌فرستد. سوزن را ازاین‌جهت مثال می‌زدند که مصرفی نداشت و ده سال عمر می‌کند.

از دیگر تفاوت‌های بازار آن زمان با الان وفور و تنوع محصولات است. در گذشته بسیار محدود بود. قم هفت الی هشت سازنده بیشتر نداشت. نقدینگی هم پایین بود. ویترین سازنده‌ها خالی بود؛ اما الان از هر ده جنسی که مشتری بخواهد من هشت مورد را دارم. بیشتر از سیصد مدل رکاب خالی دارم. از این نظرها بازار بسیار پیشرفت کرده است».

هنرمندان. محمدجواد زنگی 3

ویژگی‌های برند زنگی

کیفیت هر برندی را از استاندارهایش می‌توان شناخت. استاد محمدجواد برای تولیدات هنری خود استانداردهای بالایی تعریف کرده است که در تولید هر محصولی خود را ملزم به رعایت آن‌ها می‌داند: «خوش‌قولی، نقره‌ی عیار بالا، نگین اصلی، کار تمیز و ضمانت محصول برای من بسیار مهم است. انگشتر باید محکم و جان‌دار باشد. کار ضعیف به دل من نمی‌چسبد و تولید نمی‌کنم. مشتری می‌خواهد سی سال انگشتر را استفاده کند باید چنان کار محکمی ساخت که هیچ آسیبی به خود انگشتر و نگین آن وارد نشود. همواره سعی کرده‌ام این موارد را رعایت کنم». همین استانداردهای بالا باعث شده است اقشار مختلفی مشتری ثابت زیورآلات این برند باشند: «اهل علم و طلبه‌ها، هیئتی‌ها و زوار بسیار مراجعه می‌کنند. حتی از شهرستان مشتری‌های بسیاری هستند که می‌آیند و مستقیماً به اینجا مراجعه می‌کنند زیرا می‌دانند ما از نگین‌های بی‌کیفیت و تقلبی که بازار را پر کرده‌اند استفاده نمی‌کنیم. همین صداقت و خوش‌قولی خیلی به پیشرفت کار من کمک کرد».

هنرمندان. محمدجواد زنگی 6

مشکلات بازار نقره برای جوانان

ایشان دلسوزانه نگران جوانانی هستند که در ابتدای کار قرار دارند. موانعی در پیش پای این جوانان است که مسئولان باید آن‌ها را بردارند: «افرادی که تازه وارد این حرفه می‌شوند ازنظر مالی در مضیقه هستند. کمبود نقدینگی دارند و بازاریابی نمی‌توانند بکنند. اگر کارشان درجه‌‌ی یک باشد البته فروش خوبی دارند چون اینجا همه کار دست انجام می‌دهند و حداکثر روزی یک محصول تولید می‌کنند. بازار از کار درجه‌یک اشباع نمی‌شود؛ اما اگر خوب آموزش ندیده باشند و کیفیت کارشان کمی پایین باشد دچار مشکل بازاریابی می‌شوند. من بسیار از این موضوع ناراحت هستم، زیرا می‌بینم این جوانان بدون حمایت دوام نمی‌آورند. باید این موضوع مدیریت شود. بهتر است برای سازندگان زیورآلات نقره‌ جایی در نزدیکی حرم در نظر گرفته شود تا همه‌‌ی مشتریان آنجا را بشناسند و برای خرید نقره آنجا بروند و مستقیماً فرایند تولید را ببینند. این پیشنهاد البته مطرح شده است و امیدواریم به ثمر بنشیند. مغازه‌ی ما نمایشگاه دائمی است نیازی نداریم ولی این پیشنهاد به جوانان کمک می‌کند تا مشکل بازاریابی‌شان حل شود و مشکل فروش نداشته باشند» اما ایشان برای خود جوانان نیز توصیه‌ای دارد: «برای رسیدن به موفقیت باید اصولی را رعایت کنند. صداقت و ساخت محصول باکیفیت مهم‌ترین این اصول است. رعایت اصول باعث می‌شود در بلندمدت موفق شوند. عجله نکنند. خوب آموزش ببینند و استقامت به خرج دهند. برادر من آقای مرتضی کیامهر به بسیاری از افراد آموزش داده‌ است اما تنها آنانی موفق شده‌اند که عشق به این کار داشته‌اند و پایداری کرده‌اند. اگر بدون هدف و فقط به قصد درآمد وارد این حرفه شوند خیلی زود دلزده می‌شوند اما اگر عاشق این کار باشند پیشرفت خواهند کرد. روزهایی بود که من هفته‌ای یک مشتری نداشتم ولی ادامه دادم و امروز باوجود بی‌ثباتی‌های بازار، کاسبی ما خوب است و این‌همه حاصل رعایت قواعد و اصولی است که بزرگان و نیاکان ما به ما آموختند. حرفه‌ی ما پربرکت است فقط کسانی که می‌خواهند وارد آن شوند باید توکل کنند و استقامت به خرج دهند».